منو

پربيننده ترين مطالب
دل نوشته هاي طلبگي
ثبت دل نوشته شمابایگانی
خانه / گفتمانی / ویژه تحول / موفقیت های اتفاقی!!
نیاز حوزه به آینده نگری

موفقیت های اتفاقی!!

حوزه علمیه افراد موفقی را در رشته های مختلف چون تبلیغ، فلسفه، کلام و … تجربه می کند. کسانی که مایه ی افتخار لباس روحانیت می شوند و بر آبروی هزار ساله ی آن می افزایند. ایشان همیشه از طلبه بودن ابراز خرسندی دارند و سعادت خود می دانند، قدم زدن در راه پیروزی اسلام را.

آنها بی شک خود را مدیون حوزه می دانند و متقابلا حوزه هم به چنین افرادی افتخار می کند اما این موفقیت بیشتر از آنکه مرهون برنامه و مدیریت حوزه باشد، صدقه سرِ پیگیری و برنامه خود شخص است. دغدغه ای که تا رسیدن به هدف هیچگاه وی را رها نکرد و سد محکمی در برابر مشکلات بود. حرکت خودجوشی که به خاطر سربلندی پرچم اسلام همه کاری می کند و وقتی ضرورتی را می بیند چون شهید مطهری به سوی آن روانه می شود. متاسفانه حوزه برای این موفقیت ها برنامه ای ندارد و مثل یک پیروزی اتفاقی هستند که شاید اتفاق بیفتند و شاید … ، در صورتی که می توان برنامه ای موفقیت آمیز برای عموم طلاب داشت تا آینده روشنی در آن دیده شود.

خروجی سیستم حوزه عموماٌ طلابی هستند که حدود بیست سال بلکه بیشتر اشتغال به تحصیل دارند و هنوز به درس های اصول عملیه و خیارات مشغول هستند. یا درس می گیرند و یا درس می گویند. در کنار یک سواد معمولی فقهی، توان یک منبر معمولی را بر حسب تجربه کسب کرده اند نه بیش تر. درسهایی را فرا گرفته اند که اگر آنها را به کل فراموش کنند، باز خلأیی را احساس نمی کنند در حالیکه هیچ رشته ای این گونه نیست. هیچ پزشکی را نمی یابید که اگر واحدهای تخصصی دوران دانشگاه را فراموش کند، بتواند به طبابت خود ادامه دهد. اگر متخصصین علوم حوزوی واقعا از مسیر عمومی عبور کرده باشند، امروز باید تعداد آنها به دهها هزار نفر برسد و غیر متخصصین شمارش شوند در حالیکه واقعیت خارجی عکس آن را نشان می دهد. متاسفانه گل های حوزه در بین کویر به چشم می آیند نه اینکه بنابر ذائقه ی مخاطب، در گلستانی پر از گل دیده شوند.

خروجی سیستم حوزه عموماٌ طلابی هستند که حدود بیست سال بلکه بیشتر اشتغال به تحصیل دارند و هنوز به درس های اصول عملیه و خیارات مشغول هستند. یا درس می گیرند و یا درس می گویند. در کنار یک سواد معمولی فقهی، توان یک منبر معمولی را بر حسب تجربه کسب کرده اند نه بیش تر. درسهایی را فرا گرفته اند که اگر آنها را به کل فراموش کنند، باز خلأیی را احساس نمی کنند در حالیکه هیچ رشته ای این گونه نیست.

هرکسی باید برای خود جایی پیدا کند و چه بسیار استعدادها که به غلط می روند و حیف می شوند. چقدر زیاد به چشم می آیند کسانی که ضرورتی را درک می کنند اما به اشتباه. حوزه تضمینی برای آینده ندارد. شاید دریچه ای برای مسئولیتی باز شود و عده ای مشغول. خیّری بیاید و مدرسه ای در جایی بزند و عده ای به تدریس در آنجا وقت گذارند و من نمی دانم اگر این خَیّر پیدا نشود، حوزه برای وضع فرهنگی آن مکان چه اقدامی می کند. احتمال دارد مرکز دیگری بر صف مراکز پاسخگویی به شبهات دایر شود و نیروهایی را طلب کند. می توان حدس زد که مقاله ای نوشته شود و بتواند نظریه ای نو برای یکی از مشکلات ارائه کند اما می توان به این هم فکر کرد که چنین مقاله ای نوشته نشود. عده ای حافظ قرآن شوند و به نشر آن پردازند و به حق تمام مشکلات را از عدم انس با قرآن بدانند. عده ای از وضع فرهنگی کشور برنجند و وارد سیستم تبلیغ شوند. طلبه ای بنابر استعداد و علاقه اش درباره تاریخ تشیع فعالیت کند و میدان نیاز را در آن تشخیص دهد. عده ای را برای این دغدغه همراه خود و اقدام به تأسیس موسسه ای کند. اما اگر چنین طلبه ای نباشد، باید برای تاریخ تشیع عزای جداگانه ای گرفت. طلبه ای دیگربه امید اجتهاد کارآمد درباره خلأهای فقه و اصول تلاش کند که دغدغه حضرت روح الله (ره)[۱] بود و خدا نکند از این تلاش خسته شود.

اما با تمام این فرضیه ها، شاید هیچکدام از اینها اتفاق نیفتد. آنگاه عده ای که می توانستند این کارها را انجام دهند، مثل عموم طلبه ها به تحصیل و تبلیغ معمولی بپردازند. و بدتر اینکه طلاب تبلیغ هم نروند بنا بر مشکلی که برای خود می تراشند.

حوزه حتی برای منبر و روضه خوانی هم آموزش منظم نمی گذارد. آن روحانی عزیزی که مرکز تخصصی تبلیغ را راه اندازی کرد، اگر این دغدغه برایش پیش نیامده بود و مثل بسیاری دیگر، فقط گلایه از سیستم داشت، امروز طلاب در کدام موسسه، روش تبلیغ و منبر را آموزش می دیدند؟

آیا حوزه طوری برنامه ریزی کرده بود که مثلا الآن در رشته روان شناسی صد نفر کارشناس اسلامی داشته باشیم؟ فیضیه برای مجتهدین درجه دو که حضرت آقا در سال شصت و چهار مطالبه کردند[۲]، برنامه ای دارد یا اینکه منتظر است شاید خود آنها زمانی ظهور کنند؟

این احتمالات و سوالات تمامی ندارند که کتابی هزار فصل هستند به دنبال خواننده ای برای نجوا کردن به امید حرکتی نو.

باز هم می گویم حوزه موفقیت های خوبی دارد اما دغدغه نگارنده این است که بگوید موفقیت های حوزه باید نظام مند باشد. برای آینده برنامه ریزی و هدف مشخصی را دنبال کند. چشم انداز روشنی را در جلوی حرکت های خود ببیند نه اینکه دل خویش به حرکتهای اتفاقی خوش کند. برنامه ای که رشد کیفی و کمی داشته باشد. بیشترین بهره از امکانات و استعدادها.

دلخوشی گاهی و گاهی تنگ دل
دل نخواهی تنگ، رو زین تنگنای[۳]

[۱] روحانیت تا در همه مسائل و مشکلات حضور فعال نداشته باشد، نمی تواند درک کمد که اجتهاد مصطلح برای اداره جامعه کافی نیست. (صحیفه نور، جلد۲۱، صفحه۲۹۲)

[۲]  بیانات در دیدار جمعی از طلاب و روحانیون. ۲۹/ ۶/ ۱۳۶۴.

[۳] مولوی، دیوان شمس، غزل ۲۹۰۲.

درباره نویسنده

هادی چیت ساز هادی چیت ساز
وبلاگ

نظرات

3 دیدگاه در “موفقیت های اتفاقی!!

  1. م ع گفت:

    سلام هادی جان انصافا خوش قلم هستی اما این یادداشتت دلم رو صفا دارد

    ۱۰
  2. محمد گفت:

    سلام
    امكانش هست متن كامل بيانات مقام معظم رهبري رو در سال ۶۴ بفرماييد؟

    ۰۰
    1. هادی چیت ساز هادی چیت ساز گفت:

      سلام برادر. آن قسمتی که مربوط به این موضوع را می گذارم اما برای قبل و بعدش به سخنرانی ایشان مراجعه کنید.
      به نظر ما در حوزه‌های علمیه بایستی اهداف جداگانه‌ای را مورد توجه قرار داد. یك هدف، ساختن مجتهد فقیه متخصص فنی، باید فقهائی باشند و مجتهدینی باشند؛ این یك هدف، افرادی با استعدادهایی در حدّ خاص، و با شوق و علاقه بایستی بروند طرف اینجور درس خواندن و به سمت آن رفت. در كنار اینها كسانی باشند كه قدرت استنباط پیدا كنند و بتوانند از منابع اسلامی معارف الهی را به دست بیاورند، اما نه به قصد اِفتاء. نه به قصد این‌كه در فقه یك انسان متبحر متخصص در فقه بشوند، نه! به قصد این‌كه بتوانند معارف اسلامی را كه بحثهای فراوان و كتابهای فراوان و مباحث لازم برای به خصوص جامعه‌ی امروز ما در آنها هست اینها را استخراج بكنند و دراختیار مردم بگذارند، در اختیار نظام بگذارند. و ما امروز چقدر احتیاج داریم به اینجور استنباطها. در حقیقت مجتهدین درجه‌ی دو كه اینها اگر چه از لحاظ عمق فقهی و درسی درجه‌ی دو هستند اما ممكن است از لحاظ سعه‌ی نظر و مُتِحَنِّن بودن از آن دسته‌ی اوّل حتی قویتر و بالاتر و همه‌جانبه‌تر باشند.

      ۰۰

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

asd


Username
Create an Account!
Password
Forgot Password? (close)

adf


Username
Email
Password
Confirm Password
Want to Login? (close)

asdf


Username or Email
(close)