منو

پربيننده ترين مطالب
دل نوشته هاي طلبگي
ثبت دل نوشته شمابایگانی
خانه / گفتمانی / ویژه تحول / درس خارج حوزه، آموزش یا پژوهش؟!
بررسی رویکردهای درس خارج

درس خارج حوزه، آموزش یا پژوهش؟!

تشریح اهداف درس و موضوع، ضروری ترین نکته قبل از شروع هر درسی است، چرا که یادآوری آن بر میوه های باغ علم می افزاید و بسیاری از خارها را که ناخود آگاه به وجود می آیند، ریشه کن می کند. این هدف است که روش تدریس را تعیین می کند نه ذائقه استاد و دانش پژوه. نقشه کمیت و کیفیت دانش نیز، بر اساس همین مساله ترسیم می شود.

رسیدن به قله اجتهاد مرهون یادگیری آموزش های سطح یک و دو، و به کارگیری آنها در درس خارج است. وارد شدن به درس خارج مانند اولین شیرجه ی یک شناگر بعد از آموزشهای تئوری است که به غرض عملی کردن تمام آنهاست. هدف درس خارج، آشنایی بیشتر و عمیق تر با منابع روایی و استظهار از آنها همراه با نظر به اقوال علماست. نیز آشنایی با روشهای اجتهاد، سبک علماء در نقل حدیث و انتخاب بهترین روش و حرکت طبق آن در برداشت از متون. البته یک طلبه آزاداندیش در روش هم می تواند صاحب نظر باشد و جور دیگری فکر کند و چه بسا ارزش مسیر او بر تمام مسیرهای قبلی بچربد.

طبیعتاً درسی که در پی این اهداف شروع می شود، بیشتر از آنکه وابسته به آموزش باشد، با پژوهش انس دارد. پژوهش پایه اصلی درس خارج است و آموزش فرع آن. نیز استاد بیشتر از آنکه کوشش کند، یک ناظر است بر کوشش دانش پژوهان؛ باید به موقع تذکر دهد و جلوی خطاها را بگیرد. آموزش نکاتی که فقط در حین کار بر روی آیات و روایات تذکر داده می شود.

امروز جریان درس خارج بر عکس است. بیشتر فعالیت را استاد انجام می دهد تا شاگرد. بررسی تمام اقوال و روایات بر عهده اوست و شاگردان تقریر می نویسند. این در حالی است که شاگردان باید با این منابع آشنا شوند. استاد باید بر اشکال و جواب های طلبه نظارت کند نه اینکه خود اشکال کند و نظریه پردازی.

لازمه ی این برنامه این است که حوزه بیش از پیش به خود بیاید و فکری به حال اوضاع درس خارج ها کند. آن را مدیریت و وضع رشد و نکس آن را ارزیابی کند تا برای آینده و ظرفیت های حوزه برنامه ریزی داشته باشد. این استدلال دیگر خریدار ندارد که هر طلبه ای می تواند در فضای آزاد رشد و انتخاب کند و ما از محدودیت برای طلاب جلوگیری می کنیم. این به اصطلاح محدودیت، بیشتر از آنکه مضر باشد، در صورت اعمال صحیح و منطقی، سعادت عموم را رقم خوهد زد.

درباره نویسنده

هادی چیت ساز هادی چیت ساز
وبلاگ

نظرات

3 دیدگاه در “درس خارج حوزه، آموزش یا پژوهش؟!

  1. مجید گفت:

    متاسفانه ظاهرا نویسنده مطلب از وجود درس خارجهای خصوصی تر در دوران معاصر و از وضعیت تلامذه خاص و اقربای مراجع در عصور پیشین بی اطلاع بوده است...

    ۱۵
    1. تحول خواه گفت:

      اگر در قم فقط یک درس خارج چند صد نفری، فقط یکی، و به سبک امروزی وجود داشت جای ملامت بسیار بود.
      حالا شما بشمارید چند در صد طلبه ها درس خارج خصوصی به شکل پژوهش محور شرکت می کنند؟ تازه غالب درس های خصوصی و خلوت هم استاد محورند.

      ۲۰
  2. هادی چیت ساز هادی چیت ساز گفت:

    سلام مجید عزیز. این یادداشت به روند غالب و عمومی نظر دارد نه آنچه شما می گویید. تمام حرف ما این است که این درسها که جنابعالی می گویید اولا کجا بر قرار می شود و چگونه می توان از آنها اطلاع یافت؟ اینکه یک درسی در فلان مدرسه آن هم با تقاضای چهار طلبه از استادی برگزار می شود، روند عمومی به حساب می آید؟ در ثانی آیا روش آنها پژوهش محوری است یا اینکه استاد بیشترین تلاش را می کند؟
    ثانیا: ما منکر این دروس نشدیم بلکه می گوییم این باید روند تمام درس خارج ها باشد.
    ثالثا: من فکر می کنم شما از مصاحبه های اساتید درس خارج نسبت به این درس بی اطلاع هستید. اگر یه سر اجمالی به این مصاحبه ها بزنید اینطور دیگران را بی اطلاع خطاب نمی کنید.

    ۲۰

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

asd


Username
Create an Account!
Password
Forgot Password? (close)

adf


Username
Email
Password
Confirm Password
Want to Login? (close)

asdf


Username or Email
(close)