منو

پربيننده ترين مطالب
دل نوشته هاي طلبگي
ثبت دل نوشته شمابایگانی
خانه / گفتمانی / ویژه تحول / بصیرت و غنای فکری
بررسی بعد سیاسی حوزه در رویکرد تحولی آن2

بصیرت و غنای فکری

اشاره

یادداشت قبلی را اختصاص دادیم به وظیفه ی روحانیت در برابر انقلاب و گفتیم که انقلاب با اسلام خواهی و بصیرت طلاب در کنار آگاهی و حمایت مردم به وجود آمد. پس شرط دوام حیات آن هم با بصیرت و همدلی و همزبانی مردم است و اگر خللی در بصیرت یا همدلی هر طرف به وجود آید، هردو پاسوز خواهند شد. همچنین امروز وظیفه روحانیت در آگاهی بخشی بیش از سایر ایام تاریخ است. زمانی که حکومت شیعی برقرار نباشد، تلاش برای به دست آوردن زمینه ی ترویج دین بود، اما اکنون زمینه ی مناسب به دست آمده و حفظ این زمینه و فعالیت در آن از ایجاد آن اهمیت بیشتری دارد. و اگر آسیبی بر آن وارد شود، اولین کسی که مقصر است، روحانیون هستند.

اما آنچه جای گفتگو و بررسی دارد، برنامه ی موجود حوزه جهت تربیت طلاب تراز انقلاب با رشد سیاسی و آگاهی لازم برای این مهم است. آیا طلاب مبانی سیاسی مشخص و مدون و قابل دفاع دارند یا اینکه همان ارتکازات ذهنی ایشان، به عنوان مبنا پذیرفته شده است؟ چند درصد حوزویان دارای تحلیل قوی و دهان پُرکن در مقابل سیاست های جبهه ی حزب الله هستند؟ شاخص اسلام در سازش و ناسازگاری با دشمن چیست؟ حد سازش کجاست و ناسازگاری را تا کجا باید ادامه داد؟ و مهمتر اینکه تشخیص مصداق صحیح مسائل سیاسی امروز، چگونه است؟

حوزه علمیه در این جریان، بیشتر مصرف کننده است تا تولید کننده درحالیکه اگر معتقدیم انقلاب در حوزه متولد شده و در حوزه هم رشد می کند و روحانیت رسالت آگاهی بخشی به مردم را دارد، باید بزرگترین تولید کننده و صادر کننده ی افکار سیاسی جامعه باشیم نه آنکه عده ای لیبرال و سکولارمنش خوراک سیاسی فرهنگی مردم عزیز را آماده کنند.

برخی طلبه ها خود، این وظیفه را تا حدودی انجام داده اند ولی به صورت منظم و دقیق و قابل پیش بینی چیزی در حوزه وجود ندارد و بر مدیریت و معاونت آموزش است که برنامه داشته باشد. نباید اینگونه باشد که هر کس دغدغه دارد، کتاب و روزنامه هایی را مطالعه کند و کسی که میل نداشت، وارد این حوزه و زمینه نشود و بدون اطلاع به سر برد. ضروری است حداقل مقداری که از یک روحانی تراز انقلاب انتظار می رود، در برنامه ی آموزشی حوزه گنجانده شود و همه مکلف به استقبال از برنامه و حضور مداوم باشند. شبهات ذهنی سیاسی طلاب رفع گردد. آمارهای نو و موثق به میان آورده شود. درس خواندن تنها در صرف و نحو و فقه و اصول خلاصه نمی شود بلکه علم به مسائل سیاسی روز جامعه، شرط لاینفک یک روحانی است و جزء دروس طلبگی به حساب می آید. بررسی اجمالی از حال و هوای طلاب و برنامه های آموزشی ایشان، گواه بر این است که مدیریت حوزه اکنون برای ارتقاء فهم و بینش سیاسی طلاب برنامه ی خاصی را ندارد و آنچه خوراک سیاسی طلاب است، نوشخوارهای افراد سیاسی جامعه با سلیقه ها و مبانی متفاوت است. حوزه علمیه در این جریان، بیشتر مصرف کننده است تا تولید کننده درحالیکه اگر معتقدیم انقلاب در حوزه متولد شده و در حوزه هم رشد می کند و روحانیت رسالت آگاهی بخشی به مردم را دارد، باید بزرگترین تولید کننده و صادر کننده ی افکار سیاسی جامعه باشیم نه آنکه عده ای لیبرال و سکولارمنش خوراک سیاسی فرهنگی مردم عزیز را آماده کنند. رهبر عزیز(دامت برکاته) در این باره می فرمایند:

اولين چيزى كه در حوزه‏ هاى علميه لازم است، عمق بخشيدن به تحصيل دينى است؛ بايد درس خواند، بايد كار كرد. حوزه‏ هاى علميه بايد صادرات فكرى داشته باشند؛ بايد روحانىِ عالم و فرزانه تربيت كنند؛ بايد روحانىِ پاكيزه و پاك‏دامن پرورش دهند؛ بايد روحانيونى پرورش دهند كه با مسائل سياسىِ عالم آشنا باشند و دنيا را بشناسند. يكى از اشكالات كار ما، نشناختن وضع زمانه است. بعضى‏ها علم و تقوا هم دارند، اما درعين‏ حال نمى‏ توانند جايگاه و سنگرى را كه بايد در آن بايستند و كار كنند، بشناسند؛ مثل كسى كه در بين جبهه‏ ى خودى و دشمن، سنگر و جايگاه خودش را گم مى‏ كند و جهت دشمن را اشتباه مى‏ كند؛ آتش هم مى‏ گيرد، اما گاهى آتش را روى سر دوستان مى‏ ريزد. نشناختن فضاى جغرافياى سياسى و فكرى دنيا و همچنين نقطه‏ ى‏ تمركز و خط نگاه و امتداد تير دشمن- كه از كمان حقد و كينه‏ ى او پرتاب مى‏ شود- ما را خيلى دچار اشكال مى ‏كند. بايد در زمينه‏ ى علمى كار كنيم؛ در زمينه‏ ى سياسى هم براى خودمان آگاهى درست كنيم؛ خود را پاكيزه كنيم و از لحاظ شخصى هم اهل تزكيه باشيم. روحانى، مظهر پاكى و پاكيزگى است. (بيانات در ديدار علما و روحانيون كرمان ۱۱/ ۰۲/ ۱۳۸۴)

صد افسوس که در این بین، تنها رهبر عزیز و عده ای نادر در زمینه ی آگاه سازی جامعه تلاش می کنند، حال آنکه باید آنقدر در این زمینه فعال باشیم که دیگر پیشوای عزیزمان از این وظیفه ی روحانیت، خاطر جمع و بی دغدغه باشد. امروز بسیاری از طلاب حتی با مبانی سیاسی جمهوری اسلامی نامأنوس هستند. از تاریخ قبل انقلاب و اتفاقات دهه های اخیر بی خبرند. کسانی هم که ادعای آگاهی می کنند، معمولا از منابع درجه دو و سه اطلاعاتی را دریافت کرده اند و نمایی کلی از رویدادها شنیده اند نه آنکه دقیق و مفصل آگاه باشند طوریکه بتوانند دفاع یا رد کنند. چگونه فرض کنیم کسی قصد آگاهی جامعه را داشته باشد، اما آگاهی خودش بسیار محدود باشد و چنگی به دل نزند؟ کسی که با سخنان و دغدغه های روح الله خمینی(ره) مأنوس نیست، چه طور می تواند اهداف او را برای دیگران به طور صحیح خط دهی و بازگو کند؟ منبری و سخنرانی که خود فقر اطلاعاتی و آگاهی دارد، چگونه دیگران را غنای اطلاعاتی بخشد؟

در بعضی زمینه ها لازم است نگاه ها را عوض کنیم و از نو بیندیشیم و بر اساس آن برنامه ریزی مناسب داشته باشیم. با کارهای جزئی و پراکنده، نتایج خوب و ماندگار حاصل نمی شود. اگر طلبه های دغدغه مندی حرکت های سیاسی انجام می دهند و باعث آگاهی عده ای از مردم می شوند، جای خرسندی دارد اما تقصیر مدیریت در بی برنامگی برای این مهم، ناخرسندی فراوان دارد.

پیشنهاد

«بايد فضلاى آگاه، عالم، فقيه، فيلسوف، متكلم، مفسر و محدث كه درعين‏ حال با مسائل جهان و تاريخ و عملكردهاى دشمن آشنا باشند، در حوزه‏ هاى علميه تربيت شوند. براى اين هدف بايد فكر كرد.» (همان)

مطالبه ی رهبر عزیزمان، در سایه برنامه های ریشه ای اتفاق می افتد و به یک کتاب مطالعاتی (شب امتحانی)، آن هم در پایه ی شش خلاصه نمی شود. غرض نگارنده این نیست که عموم طلاب مثل یک رشته تخصصی در سیاست وارد شوند، بلکه خواهان ایجاد بینش صحیح و اطلاعات عمومی مهمی است که هیچ مبلغ و فرد انقلابی از آن بی نیاز نیست. لزوم رشته ی تخصصی در حد اجتهاد و مبانی سیاسی اسلام که جای خود دارد و بر عزیزانی است که تخصص خود را در این راه قرار دهند. فیضیه شایسته ی آهنگ و گفتمان بینش و مسئولیت است نه بی تفاوتی و یا تجمعات دیرهنگام. هر طلبه ای قبل از ورود به این مکان مقدس، باید بداند که حوزه مادر انقلاب است و صیانت از انقلاب و خون شهداء را وظیفه اول خود می داند. بر حوزه است که دشمنان انقلاب را شناسایی و رصد کند نه اینکه تنها یک موضع صرف داشته باشد. این روزها، ترانه ی بصیرت و آگاهی باید بیش از پیش، طنین انداز حوزه ها شود.

تحول تنها در حذف برخی زواید یا جایگزینی کتاب بهتر خلاصه نمی شود بلکه در بعضی زمینه ها لازم است نگاه ها را عوض کنیم و از نو بیندیشیم و بر اساس آن برنامه ریزی مناسب داشته باشیم. با کارهای جزئی و پراکنده، نتایج خوب و ماندگار حاصل نمی شود. اگر طلبه های دغدغه مندی حرکت های سیاسی دارند و باعث آگاهی عده ای از مردم می شوند، جای خرسندی دارد اما تقصیر مدیریت در بی برنامگی برای این مهم، ناخرسندی فراوان دارد.

درباره نویسنده

هادی چیت ساز هادی چیت ساز
وبلاگ

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

asd


Username
Create an Account!
Password
Forgot Password? (close)

adf


Username
Email
Password
Confirm Password
Want to Login? (close)

asdf


Username or Email
(close)