منو

پربيننده ترين مطالب
دل نوشته هاي طلبگي
ثبت دل نوشته شمابایگانی
خانه / گفتمانی / ویژه تحول / آزاد اندیشی در بیانات رهبری

آزاد اندیشی در بیانات رهبری

حوزه های علمیه مرکز و مهد آزاد اندیشی بوده است. همیشه افکار و نظراتی که وجود داشته است، در مجامع علمی تبیین و بررسی میشده است. این کار منجر به بالندگی فقه و پویایی اجتهاد میگردیده. اما متاسفانه در عصر کنونی این مسئله کم رنگ شده است و فضای حوزه ظرفیت لازم برای پذیرش حرفهای نو را ندارد حتی در برخی موارد شاهد برخوردهای فیزیکی هستیم.

رهبر انقلاب حوزویان را دعوت به برگزاری کرسی های آزاد اندیشی کرده است و از مسئولان نیز خواسته اند، فضایی برای ارائه حرفها وسخنان آزاد اندیشانه فراهم کنند. بخشی از سخنان رهبر انقلاب در رابطه با این موضوع را از نظر میگذرانیم :

ايجاد محيطهاى باز براى پرورش افكار است. بايد اين كار در حوزه انجام شود و از چيزهايى است كه حوزه را زنده خواهد كرد و آن نتايج، مترتّب خواهد شد. بايد براى فقه و كلام و علوم عقلى، مجمعهايى تشكيل شود و مثلًا براى فقه، مجمعِ بررسىِ مباحثِ تازه‏ى فقهى مركّب از هفت، هشت، ده نفر طلبه‏ى فاضل ايجاد شود و اين‏ها مركزى داشته باشند و جلساتى تشكيل دهند و سخنرانيهاى فقهى بگذارند تا هركس هر خطابه و مطلب و فكر جديدى در فلان مسأله ‏ى فقهى دارد- از طهارت تا ديات، كوچك و بزرگ- به آنجا بياورد و آن‏ها نگاه كنند؛ اگر ديدند اركانش درست است (نه اينكه خودِ حرف درست باشد) و متّكى به بحث و استدلال طلبگى است و عالمانه طرح شده است، آن را در فهرست بنويسند و در نوبت بگذارند تا اينكه آن فرد، روزى بيايد و در حضور جماعتى كه اعلان میشود خواهند آمد، سخنرانى كند و آن مسئله را آزادانه تشريح نمايد و يك عدّه هم آنجا اشكال كنند.[۱]

چرا اين كرسيهاى‏ آزادانديشى در قم تشكيل نمیشود؟ چه اشكالى دارد؟حوزه‏ هاى علميه‏ ى ما، هميشه مركز و مهد آزادانديشىِ علمى بوده و هنوز كه هنوز است، ما افتخار میكنيم و نظيرش را نداريم در حوزه ‏هاى درسىِ غير حوزه‏ى علميه، كه شاگرد پاى درس به استاد اشكال كند، پرخاش كند و استاد از او استشمام دشمنى و غرض و مرض نكند. طلبه آزادانه اشكال میكند، هيچ ملاحظه‏ ى استاد را هم نمیكند. استاد هم مطلقاً از اين رنج نمیبرد و ناراحت نمی‏شود؛ اين خيلى چيز مهمى است. خوب، اين مال حوزه‏ ى ماست‏[۲]

گشودن آفاق و گستره ­هاي جديد در امر فقاهت لازم است. چه دليلي دارد كه بزرگان و فقها و محققان ما نتوانند اين كار را بكنند؟ حقيقتاً بعضي از بزرگان اين زمان و نزديك به زمان ما، از لحاظ قوّت علمي و دقت نظر، از آن اسلاف كمتر نيستند. منتها بايد اين اراده در «حوزه» به حركت درآيد. بايد اين گستاخي و شجاعت پيدا بشود و «حوزه» آن را بپذيرد. البته اين طور نباشد كه هر كس هر صدايي را بلند كرد، «حوزه» آن را قبول كند. در عين حال، نبايد حرف جديد در «حوزه» و در چارچوب هاي مورد قبول، مستنكر باشد.[۳]

در حوزه ­ها بايد روح تطوّر علمي و فقهي وجود داشته باشد. حالا يك وقت به قدر فتوا آماده نمي­شود. خوب؛ نشود. بحث علمي را بكنند. من مي­بينم گاهي چند نفر در يك بحث فقهي، حرف جديدي را مطرح مي­كنند. بعد، از اطراف به اينها حمله مي­شود كه «شما چرا اين حرف را زديد؟» در اين اواخر، بعضي از فقهاي فاضل خوب داراي فكرِ نو، بعضي از حرفها را مطرح كردند، كه مطرح كردنش ايرادي ندارد. در حوزه علميه، بايد طاقتِ شنيدنِ حرفهاي جديد، زياد باشد. ولو به حدي نرسد كه اين فقيه فتوا بدهد. ممكن است ديگري، چيزي بر آن بيفزايد، فتوا بدهد[۴].

يك نفرى نظر فقهى می دهد، نظر شاذّى است. خيلى خوب، قبول نداريد، كرسى نظريه ‏پردازى تشكيل بشود و مباحثه بشود؛ پنج نفر، ده نفر فاضل بيايند اين نظر فقهى را رد كنند با استدلال؛ اشكال ندارد. نظر فلسفى‏ اى داده مى‏ شود همين‏ جور، نظر معارفى و كلامى‏ اى داده مى‏ شود همين‏ جور. مسئله‏ ى تكفير و رمى و اين حرفها را بايستى از حوزه ورانداخت؛ آن هم در داخل حوزه نسبت به علماى برجسته و بزرگ؛ يك گوشه‏اى از حرفشان با نظر بنده‏ ى حقير مخالف است، بنده دهن باز كنم؛ نمی شود اين‏ جورى، اين را بايد از خودِ داخل طلبه‏ ها شروع كنيد. اين يك چيزى است كه جز از طريق خودِ طلبه ‏ها و تشكيل كرسيهاى‏ مباحثه و مناظره و همان نهضت آزادفكرى و آزادانديشى كه عرض كرديم، ممكن نيست. اين را عرف كنيد در حوزه‏ ى علميه؛ در مجلات، در نوشته‏ ها گفته شود. يك حرف فقهى يك نفر می‏زند، يك نفر رساله‏ اى بنويسد در ردّ او؛ كسى او را قبول ندارد، رساله‏اى در ردّ او بنويسيد. بنويسند، اشكال ندارد؛ باهم بحث علمى بكنند. بحث علمى به نظر من خوب است.[۵]

[۱] نرم افزار حوزه و روحانيت ؛ ص۶۸۷

[۲] نرم افزار حوزه و روحانيت ؛ ص۱۲۸۰

[۳] ۱۶/۹/۱۳۷۴

[۴] ۲۰/۶/۷۳

[۵] حوزه و روحانيت ؛ ص۱۲۸۲

درباره نویسنده

یک طلبه
وبلاگ

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

asd


Username
Create an Account!
Password
Forgot Password? (close)

adf


Username
Email
Password
Confirm Password
Want to Login? (close)

asdf


Username or Email
(close)